هـــــدايــــت

نکته فقهی (88): درباره معنای فقیر

در میان اهل سنت هم چنانکه از بدایة المجتهد استفاده می شود شافعی و مالک آن را یک امر عرفی دانسته اند اما ابوحنیفه برای آن تعریف شرعی قائل است «الغنی هو مالک النصاب».

در اینجا دو نکته لازم به ذکر است:

یکی اینکه اگر کسی توانایی کسب روزی دارد ولی تنبلی می کند و کار نمی کند این فرد مستحق زکات نیست. مرحوم محقق خوئی می فرمایند «اصلا از نظر عرفی چنین فردی فقیر نیست». ⁽¹⁾

« روی ادامه مطلب کلیک کنید »

ادامه مطلب

نوشته شده توسط سیـد مـحمـد مـهـدی رفـیــع پــور در جمعه بیست و پنجم بهمن 1387 ساعت 18:27 موضوع فقه و حقوق |

پیامبر اکرم صلی الله و علیه و آله فرمودند:

«لا تنظر الی صغر الخطیئة و لکن انظر الی من عصیت».

«به کوچکی گناه نگاه نکن بلکه ببین چه کسی را نافرمانی کرده ای».

بحارالانوار، ج 77، ص 79

نوشته شده توسط سیـد مـحمـد مـهـدی رفـیــع پــور در جمعه بیست و پنجم بهمن 1387 ساعت 18:25 موضوع حدیث هفته |

غذای دسته جمعی

همينكه رسول اكرم و اصحاب و ياران از مركبها فرود آمدند ، و بارها را بر زمين نهادند ، تصميم جمعيت براين شد كه برای غذا گوسفندی را ذبح و آماده كنند .

يكی از اصحاب گفت : " سر بريدن گوسفند با من " .

ديگری : " كندن پوست آن بامن " .

سومی : " پختن گوشت آن بامن " .

چهارمی : . . .

رسول اكرم : " جمع كردن هيزم از صحرا بامن " .

جمعيت : " يا رسول الله شما زحمت نكشيد و راحت بنشينيد ، ما خودمان‏ با كمال افتخار همه اينكارها را می‏كنيم " .

رسول اكرم : " می‏دانم كه شما می‏كنيد ، ولی خداوند دوست نمی دارد بنده‏اش را در ميان يارانش با وضعی متمايز ببيند كه ، برای خود نسبت به‏ ديگران امتيازی قائل شده باشد " ⁽¹⁾
سپس به طرف صحرا رفت . و مقدار لازم خار و خاشاك از صحرا جمع كرد و آورد.

1- ان الله يكره من عبده ان يراه متميزا بين اصحابه.

داستان راستان، جلد 1، شماره 6

والسلام – محمدرضا کریمی

نوشته شده توسط سیـد مـحمـد مـهـدی رفـیــع پــور در جمعه بیست و پنجم بهمن 1387 ساعت 18:24 موضوع داستان هفته |

بسم الله الرحمن الرحیم

به یاری خداوند متعال و توجهات حضرت ولی عصر -سلام الله علیه- پایگاه تخصصی علوم اسلامی ثقلین با هدف نشر و تعميق معارف اسلامي و آموزه هاي مكتب اهل بيت -عليهم السلام- در اختيار مشتاقان قرار گرفت.

آدرس پایگاه: www.thaqalain.ir

نوشته شده توسط سیـد مـحمـد مـهـدی رفـیــع پــور در یکشنبه بیستم بهمن 1387 ساعت 18:59 موضوع گوناگون |

نکته فقهی (88): درباره معنای فقیر

موضوع فقیر در چند بحث وجود دارد در باب مستحقین زکات، در باب کفارات در باب وقف و صدقات، در باب مستحقین خمس. و البته در بحث نذر و وصیت هم قابل طرح است.

در اینجا باید روشن شود که معنای فقیر چیست؛ آیا همان معنایی که را که عرف از این واژه می فهمد مورد پذیرش شرع می باشد و یا اینکه خود شارع برای فقیر تعریف خاصی دارد؟

در این زمینه هم در میان شیعه و هم در میان اهل سنت اختلاف رای وجود دارد.

مشهور در میان امامیه – شهرت نزدیک به اتفاق – اینست که فقیر و غنی دارای معنای شرعی می باشند که عبارتست از « الفقیر الشرعی لا یملک مؤنة السنته له و لعیا له و الغنی الشرعی بخلافه »

« روی ادامه مطلب کلیک کنید »

ادامه مطلب

نوشته شده توسط سیـد مـحمـد مـهـدی رفـیــع پــور در جمعه هجدهم بهمن 1387 ساعت 21:2 موضوع فقه و حقوق |

امام جواد علیه السلام فرمودند:

« اعلم انک لن تخلو من عین الله فانظر کیف تکون ».

« بدان که تو از دید خداوند پنهان نیستی، پس بنگر که چگونه هستی ».

تحف العقول ، ص 455

نوشته شده توسط سیـد مـحمـد مـهـدی رفـیــع پــور در جمعه هجدهم بهمن 1387 ساعت 20:59 موضوع حدیث هفته |

جمع هيزم از صحرا

رسول اكرم - صلی الله عليه و آله - دريكی از مسافرتها با اصحابش در سرزمينی خالی و بی علف فرود آمدند ، به هيزم و آتش احتياج داشتند ، فرمود : " هيزم جمع كنيد " عرض كردند : " يا رسول‏الله ببينيد ، اين‏ سرزمين چقدر خالی است ، هيز می‏ديده نمی‏شود " فرمود : " در عين حال‏ هركس هراندازه می‏تواند جمع كند " .
اصحاب روانه صحرا شدند ، با دقت بروی زمين نگاه می‏كردند و اگر شاخه‏ كوچكی می‏ديدند برميداشتند . هركس هراندازه توانست ذره ذره جمع كرد و با خود آورد . همينكه همه افراد هر چه جمع كرده بودند روی هم ريختند ، مقدار زيادی هيزم جمع شد .

در اين وقت رسول اكرم فرمود : " گناهان كوچك هم مثل همين هيزمهای‏ كوچك است ، ابتدا به نظر نمی‏آيد ، ولی هر چيزی جوينده و تعقيب كننده‏ای‏ دارد ، همان طور كه شما جستيد و تعقيب كرديد اين قدر هيزم جمع شد ، گناهان شما هم جمع و احصا می‏شود ، و يك روز می‏بينيد از همان گناهان خرد كه به چشم نمی‏آمد ، انبوه عظيمی جمع شده است.

داستان راستان / جلد 1 / شماره 61

والسلام ، محمدرضا کریمی

نوشته شده توسط سیـد مـحمـد مـهـدی رفـیــع پــور در جمعه هجدهم بهمن 1387 ساعت 20:59 موضوع داستان هفته |

نکته فقهی (87): الامتناع بالاختیار لا ینافی الاختیار

یکی از قواعد مشهور بین فقها قاعده ای است که می گوید: « الامتناع بالاختیار لا ینافی الاختیار عقابا و ینافیه خطابا ».

برای توضیح مثالی می زنیم: اگر مکلف خودش کاری انجام دهد که بعد از آن کار، مضطر به انجام کار حرام شود، مثل اینکه خودش وارد یک زمین غصبی شود، در اینجا برای خروج از آن چاره ای جز حرکت کردن ندارد و این حرکت تصرف در زمین دیگری و حرام است. یا اینکه خودش را از بلندی پرت کند پایین که در اینجا مردنش خودکشی و حرام است؛

« روی ادامه مطلب کلیک کنید »

ادامه مطلب

نوشته شده توسط سیـد مـحمـد مـهـدی رفـیــع پــور در جمعه یازدهم بهمن 1387 ساعت 17:32 موضوع فقه و حقوق |

امام علی علیه السلام فرمودند:

« اکبر العیب ان تعیب غیرک بما هو فیک ».

« بزرگترین عیب این است که دیگری را به چیزی که در خودت هست سرزنش کنی ».

غرر الحکم، ح 3367

نوشته شده توسط سیـد مـحمـد مـهـدی رفـیــع پــور در جمعه یازدهم بهمن 1387 ساعت 17:30 موضوع حدیث هفته |

جويای يقين

در همه كشور عظيم سلجوقی ، نظاميه بغداد و نظاميه نيشابور ، مثل دو ستاره روشن می‏درخشيدند . طالبان علم و جويندگان بينش ، بيشتر به يكی از اين دو دانشگاه عظيم هجوم می‏آوردند . رياست و كرسی بزرگ تدريس نظاميه‏ نيشابور ، در حدود سالهای 450 - 478 ، به عهده ابوالمعالی امام الحرمين‏ جوينی بود . صدها نفر دانشجوی جوان جدی در حوزه تدريس وی حاضر می‏شدند و می‏نوشتند و حفظ می‏كردند . در ميان همه شاگردان امام الحرمين سه نفر جوان‏ پرشور و با استعداد بيش از همه جلب توجه كرده انگشت نما شده بودند : محمد غزالی طوسی ، كياهراسی ، احمد بن محمد خوافی .

سخن امام الحرمين درباره اين سه نفر گوش به گوش و دهان به دهان‏ می‏گشت كه : " غزالی دريايی است مواج ، كيا شيری است درنده ، خوافی‏ آتشی است سوزان " از اين سه نفر نيز محمد غزالی مبرزتر و برازنده‏تر می‏نمود . از اين رو چشم و چراغ حوزه علميه نيشابور آن روز ، محمد غزالی‏ بود .

« روی ادامه مطلب کلیک کنید

ادامه مطلب

نوشته شده توسط سیـد مـحمـد مـهـدی رفـیــع پــور در جمعه یازدهم بهمن 1387 ساعت 17:29 موضوع داستان هفته |

نکته فقهی (86): آیا مدلول التزامی در حجیت تابع مدلول مطابقی است؟

یکی از مباحث مهم علم اصول – که مورد توجه متاخرین قرار گرفته است – بحث تبعیت مدلول التزامی از مدلول مطابقی است.

توضیح اینکه اگر ما یک اماره معتبری داشتیم که مدلول التزامی آن حجت بود – حال چه کلا مثبتات امارات را حجت بدانیم و یا در خصوص این اماره قائل به حجیت شویم – بحثی پیش می آید که آیا اگر مدلول مطابقی اماره ما از حجیت ساقط شد مدلول التزامی آن هم ساقط می شود یا نه؟ البته روشن است که بحث در لازم اعم است و الا لازم مساوی بی تردید تابع است مثلا اگر ما دو روایت معتبر داشتیم که یکی دلالت بر وجوب کفاره و یکی دلالت بر استحباب کفاره می کرد، این دو روایت در اثر تعارض نسبت به مدلول مطابقیشان حجت ندارند (با فرض عدم مرجح و رد قول به تخییر) حال این بحث پیش می آید که در مدلول التزامی چطور؟

« روی ادامه مطلب کلیک کنید »

ادامه مطلب

نوشته شده توسط سیـد مـحمـد مـهـدی رفـیــع پــور در جمعه چهارم بهمن 1387 ساعت 13:37 موضوع فقه و حقوق |

امام علی علیه السلام فرمودند:

« من ضنّ بعرضه فلیدع المراء ».

« هر کس آبروی خود را دوست دارد، باید از بگو مگو بپرهیزد ».

نهج البلاغه، حکمت 362

نوشته شده توسط سیـد مـحمـد مـهـدی رفـیــع پــور در جمعه چهارم بهمن 1387 ساعت 13:35 موضوع حدیث هفته |

در جستجوی حقيقت

سودای حقيقت و رسيدن به سرچشمه يقين ، " عنوان بصری " را آرام‏ نمی‏گذاشت . طی مسافتها كرد و به مدينه آمد كه مركز انتشار اسلام و مجمع‏ فقها و محدثين بود . خود را به محضر مالك بن انس ، محدث و فقيه معروف‏ مدينه ، رساند .
در محضر مالك ، طبق معمول احاديثی از رسول خدا روايت و ضبط می‏شد . عنوان بصری نيز در رديف ساير شاگردان مالك به نقل و دست بدست كردن و ضبط عبارتهای احاديث و به ذهن سپردن سند آنها ، يعنی نام كسانی كه آن‏ احاديث را روايت كرده‏اند ، سرگرم بود تا بلكه بتواند عطش درونی خود را به اين وسيله فرونشاند .

ادامه مطلب

نوشته شده توسط سیـد مـحمـد مـهـدی رفـیــع پــور در جمعه چهارم بهمن 1387 ساعت 13:31 موضوع داستان هفته |